کنیسای خشنود
 

 کنیسای خشنود

 

 
   
 

 

1

نمای روبرو کنیسای خشنود در دهه 1370 خورشیدی

 

 

پس از به قدرت رسیدن حکومت پهلوی و ایجاد امنیت و آزادی بیشتر برای اقلیت های مذهبی ، جامعه کلیمی بابل در اوایل دهه 1300 خورشیدی (1921 میلادی) با همیاری تنی چند از خیراندیشان اقدام به تاسیس کنیسای با نام خشنود نمودند .
کنیسای خشنود به عنوان آخرین عبادتگاه کلیمیان شهر بابل ، یکی از مدرنترین کنیساها ( در مقایسه با دیگر کنیساهای کلیمیان در دیگر شهرهای ایران ) در عصر خود و نیز یادگاری از یک معماری شکیل و بی نظیر متعلق به اواخر قرن نوذدهم محسوب می شود .
کنیسای خشنود بصورت یک زیر مجموعه از مجتمع فرهنگی در یک ساختمان اعیانی در دوطبقه بنا گردید . طبقه اول را اختصاص داده بودند به دبستانی با شش کلاس ، در طبقه دوم کنیسائی با سقفی بلند با مساحت پانصد متر مربع ، نمای داخلی با طرحی بهره گرفته از هنرمعماری اروپائی با گنجایش بیش از یکصد و پنجاه نفر . ، این کنیسا به تعبیت از شکل کلی ساختمان و قوانین عبادتگاه ، تشکیل شده بود از سالنی بزرگ و با کشیدگی شرقی و غربی که در وسط آن سکو مانندی بلند تر از کف اصلی ساخته بودند . بالای این سکوی جایگاه پیشنماز با هنر منبت کاری با طرح ورنگ مشابه سکوی مقابل جایگاه توراه (هخال) قرار داشت .
در ضلع دیوار غربی در مقابل جایگاه پیشنماز ، جایگاه الواح (هخال) واقع شده بود .که مجموعا 9 سفر توراه قدیمی (بغدادی) به شکل طومار در آن نگهداری می شد . چهار طرف این سکو (جایگاه پیشنماز) نیمکت های چوبی با رنگ و طرحی هماهنگ ، زیبائی خاص به این کنیسا بخشیده بود . در مجاورت کنیسای خشنود کنیسای دیگری به نام عزار وجود داشت که بجهت فرسودگی از آن استفاده نمیشد . از این رو سفر توراه های آنرا که به نسل های گذشته جماعت تعلق داشت ، به عبارتی میراث پدرانشان بود
به کنیسای جدید (خشنود) منتقل نمودند . علت وجه تسمیه خشنود به احتمال زیاد به دلیل این است که بنیانگزار این کنیسا شخصی با نام خانوادگی خشنود بوده ، ضمن آنکه مدت ها اعضای خانواده خشنود شخصا متولیان این کنیسا بوده اند .
تزینات نسبتا پر کار گچ کاری و آینه کاری و نیز بواسطه سازماندهی و آرایش عناصر داخلی ، چون مکان نشستن ها ، جایگاه پیشنماز و جایگاه توراه (هخال) همگی از نکات قابل توجه در این کنیسا بوده .
از ویژه گی های کنیسای خشنود ، داشتن سقفی بلند با ارتفای دو طبقه و وجود پنجره ها در دوردیف (بصورت نورگیر) با شیشه های رنگین و تقسیمات بلند و کشیده با قوس های انتهای آن شبیه به کلیساهای روسیه ، نیز همچنین محیط داخل کنیسا از نظر معماری و ساختاری به ویژه در اطراف جایگاه توراه (هخال) با بهرگیری از هنر گچ کاری و آینه کاری ، هماهنگ با طرح درب های چوبی هخال و جایگاه پیشنماز، فضائی زیبا و روحانی به این عبادتگاه داده بود .

پس از وقوع انقلاب اسلامی بسیاری از خانواده های کلیمی برای برخورداری از امکانات پایتخت ، راهی تهران شدند . از این رو اعضا ی کنیسای خشنود هم رو به کاهش نهاد ، ضمن آنکه مدرسه هم ازچند سال پیش از فعالیت باز ایستاد ه بود . کنیسای خشنود بجهت عدم حضور کلیمیان در بابل از سال 1360 خورشیدی از فعالیت های مذهبی باز ایستاد و درب های آن برای همیشه بسته شد ، خزان کنیسا "شکرالئه درشان" و دیگر مسئولین هم به مرور به تهران کوچ نمودند .
ضمن آنکه فقط تعدادی انگشت شمار از کلیمیان سالخورده ، آنهم بدلیل وابستگی هایشان در بابل ماندند . از آن جمله "حوا خانم" که سالها بعنوان متوالی کنیسا در یکی از اطاق های این مجتمع فرهنگی زندگی می نمود .
دراواخر سال 1388 خورشیدی ، مسئولین انجمن کلیمیان "حوا خانم" را بدلیل سالخوردگی و ناتوانی به سرای سالمندان یهود در تهران منتقل نمودنند تا از وی نگهداری شود .
ساختمان کنیسای خشنود پس از نود سال که در جهود محله ( شمشیرگر محله ) قرار داشت ، و برای سالها بی استفاده مانده بود . بخاطر عدم رسیدگی و بی توجهی به یک ویرانه مبدل گردید . از این رو انجمن کلیمیان این بنا متروکه را به یکی از اهالی بابل واگذار نمود .
در سال 1391 خورشیدی این بنا خراب گردید و بجای آن یک ساختمان مسکونی احداث گردید . همزمان "حوا خانم " متولی وفادار کنیسای خشنود چشم از جهان فرو بست .

برگرفته از یاداشت های :
وائیرا نادری و جواد بیژنی

 
   
 

 

2

نمای از داخل کنیسای خشنود در دهه 1370 خورشیدی

 

 
   
 

 

3

نمای از سقف کنیسای خشنود در دهه 1370 خورشیدی

 

 
   
 

 

4

نمای خارجی کنیسای خشنود در دهه 1370 خورشیدی

 

 
   
 

 

5

نمای داخلی کنیسای خشنود در دهه 1370 خورشیدی

 

 
   
 

 

6

نمای ویران شده از بنای کنیسای خشنود در دهه 1380 خورشیدی

 

 
   
 

 

7

نمای از ضلع غربی کنیسای خشنود در دهه 1370 خورشیدی

 

 
   
 

 

8

حوا خانم متولی کنیسای خشنود در دهه 1380 خورشیدی
 بچه های خردسال مسلمان ساکن در « جهود محله » از متولی کنیسای خشنود و آخرین شهروند یهودی( حوا خانم ) می ترسیدند چون موی سرش قرمز بود . ولی بزرگتر ها می دانستند که او زن مهربان و بی آزاری است و ترس بچه ها بی مورد است . سال ها قبل او بطری های مشروبات الکلی را جمع و تبدیل به پول می کرد . با وجود پیری و فرسودگی ، سعی بر کار کردن داشت.
 برادرش یعقوب که نبش خیابان « یوسف پوری » که بعدها بانک صادرات شد ، دکان مشروب فروشی داشت و مشروبات را به صورت استکانی هم میفروخت ، کاری که بقیه نمی کردند و حتما می بایستی بصورت بطری (در بسته) و یا پنج سی سی می فروختند . آن زمان (قبل از انقلاب ) یعقوب با این نحوه فروش مشتری بیشتری جذب می کرد .

 

 

 

ل
 

 مجموعه های سایت 7DORIM
تصاویر Visions
انطباق لحظه ها Calendar
تاریخ و فرهنگ  Culture
باع بهشت GanEden
درباره ما About Us
تماس با ما Contact Us
پاناروما ( سراسرنما) Panaroma

 

زیر مجموعه های
 تاریخ و فرهنگ
:
ARTICLE  مقالات
MOADIM  مناسبتها
PUBLICATIONS   کتب منتشر شده
LINKS  دیگر سایتها

Colloquial  گویشهای اصیل  
 

صفحه اول     صفحه مرجع  



در
FaceBook با 7Dorim

ارتباط برقرار کنید

        زیر مجموعه های بخش  تصاویر:

تاریخ سازان

تاریخ به روایت تصویر

 چهره های ماندگار

 مشاهیر یهود

نماینده های یهودیان در مجلس:
عزیزاله سیمانی
سید عبدالله بهبهانی
دکتر لقمان نهورایی
شموئل حییم
مراد اریّه
جمشید کشفی
دکتر موسی برال
لطف الله حی
یوسف کهن
خسرو ناقی
دکتر منوچهر نیکروز
دکتر کورس کیوانی
دكتر منوچهر الياسي
موريس معتمد
دکتر سيامك مره صدق


روسا ی انجمن کلیمیان :
حبیب الله القانیان
مهندس عزیز دانش راد
موسی آزادگان
دكتر منوچهر الياسي
هارون یشایایی
دکتر رحمت ا... رفيع
همایون سامیح

خیراندیشان و مسولین جامعه:
آقاجان ابریشمی
صیون ابراهیمی
صالح نیکو
حاج یشوعا یحزقل یادگار
آقایقوتیئل
نورالله گبای
یوسف پیروزیان
اسحق کهن صدق
مسعود هارونیان
دکتر حشمت الله کرمانشاهچی
عبدالرحیم اعتصامی
جهانگیر بنایان
مهدی حریری طلوع
لقمان میکاییل
فرنگيس حسيديم
گاد نعيم
آقا جان شادی
استاد عزیز معمار
اسکندر میکاییل
ابراهیم موره
منوچهر کاشانیان
منصور پور اتحاد
منوچهر کوهن
 

شخصیتهای مذهبی:
ملا اورشرگا
حاخام یوسف حئیم اورشرگا
حاخام یدیدیا شوفط
حاخام اوریل داویدی
حاخام یوسف حئیم همدانی کهن
حاخام نتن الی
حاخام موسي زرگري
ملا مراد آقا لر
حاخام یونس حمامی لاله زار
یدیدیا آذر احیان
اسحق بعلنث
ملا یوسف دیلمانی
حاخام یعقوب نگاری
ربای الیاهو بن حئیم
رحمان دلرحیم
پروانه صراف
صیون حکاکیان
دیوید مختار

اساتید فرهنگی:
ابراهیم سعیدیان
فریبا صدیقیم
همایون ابراهیمی
دکتر منوچهر صیونیت
بقراط صفائی
الیاس اسحاقیان
شعبان شهری
امیر کهن
ناهید پیرنظر
اسحق فرهمند پور
جهانگیر صداقت فر
الهام یعقوبیان
فرشید دلشاد
منوچهر امیدوار
موسی میکاییل
شیرین دخت دقیقیان

اساتید هنری:
منوچهر طبری
سیما عمید
کوروش سلیمانی
سلیمان ساسون
امین امینی
ابراهیم تربتی
مژده روفه
ناصر نظـریان
منوچهر بی بی یان

گوناگون:
میرزا نورالله و میس نورالله
خیابان سیروس و خاطره آن
ماشالئه عکاس
پشت صحنه
منطقه دوازده
کوچه هفت کنیسا
اتوبوس خط 8
خانه ای در محله
بدل ناصرالدین شاه
راهیان هیمالیا
فرشتگان گمنام


یهودیان دیگر شهر ها:
تهران
شیراز
اصفهان
کرمان
کاشان
مشهد
رفسنجان
بوشهر
اردستان
یزد
کرمانشاه
سنندج
بروجرد
گلپایگان
ارومیه
همدان
بابُل

 

اماکن عمومی:
محله عودلاجان
بیمارستان دکتر سپیر
حمام کشوریه
سرای سالمندان یهود
مصاپزی
بهشتیه خاوران


زیارتگاه ها:
حبقوق نبي
دانیال نبی
استر و مردخای
محوطه ی پیربکران و یادبود ها
سارا بت آشر
ملا ماری
اورشرگا
موشه هلوی
گیلیارد-دماوند

کنیساها:
ابریشمی
یوسف آباد
باغ صبا
حییم
پسیان
دانیال - لهستانی ها
گرگان
عزرا یعقوب
دروازه دولت
اتفاق
سیدخندان
زرگریان
رفیع نیا
خراسانی ها
عبدالله زاده
راه دانش
پل چوبی
عزیز خان
اتحاد - ژاله
لویان
کهن
ملا حنینا
حکیم آشر
سرای سالمندان
هارامبام
کوروش
گیشا
نصرت
اورشرگا
فخرآباد
طرشت

میقوه ها:
ابریشمی
ابریشمی - مردانه
دروازه دولت
باغ صبا
یوسف آباد


سازمان های فرهنگی اجتماعی:
انجمن کلیمیان تهران
انجمن خراسانی ها
خانه جوانان یهود تهران
سازمان بانوان یهود ایران
سازمان بانوان هاتف
مرکز پژوهش و مطالعات

مدارس کلیمی:
آلیانس (اتحاد) -ژاله
گرگان گنج دانش
اتقاق
مدرسه نور صداقت
مراکز فرهنگی و مذهبی کلیمیان در جهان
سازمان پاراس
کنیسای پاراس

تصاویر خاطره انگیز:
عکسهای خاطره انگیز تهران
عکسهای خاطره انگیز شیراز
عکسهای خاطره انگیز  کاشان
عکسهای خاطره انگیز اصفهان
عکسهای خاطره انگیز مشهد
عکسهای خاطره انگیز همدان
عکسهای خاطره انگیز یزد
عکسهای خاطره انگیز خانوادگی

 

مجموعه تصاویر در حال گسترش می باشد.