میرزا نورالله و میس نورالله
 

میرزا نورالله و میس نورالله

 

مدرسه ی نور و صداقت یا مدرسه ی میرزا نورالله و میرزا جالینوس ، بیش از یک قرن گذشته یعنی در سال 1273 خورشیدی ( 1894 میلادی )توسط "میرزا نورالله" و "میرزا جالینوس حکیم" در یک اطاق از منزل دکتر "موسی حکیم اعلم" واقع در کوچه ی حکیم تأسیس شد . در این کوچه چند پزشک یا حکیم دیگر هم مشغول طبابت بودند . وجه تسمیه کوچه ی حکیم نیز به همین جهت بود . این کوچه تقریباً شرقی و غربی بود . از طرف غرب به بازار کهنه دوزها و بازار آهنگرها که در امتداد بازار پامنار بود منتهی می شد و از طرف شرق با یک انحراف از ورودی کنیسای عزرا یعقوب و سر چال گذشته به بازار بزازها و خیابان سیروس منتهی می شد .
در این مدرسه فقط یک کلاس (یا یک اطاق) با شاگردانی در سنین مختلف وجود داشتند و معلم ناچار بود با هر شاگردی نسبت به سن و اطلاعاتش جداگانه کار کند . چون کتاب درس هم وجود نداشت ، معلم به ناچار کار کتاب را هم انجام می داد ، درست مثل مکتب خانه های قدیم . تنها فرق این کلاس با مکتب خانه ها این بود که در مکتب خانه شاگردان و معلم روی زمین می نشستند ولی در این مدرسه روی نیمکت و پشت میز . یک تابلوی سیاه هم روی دیوار نصب شده بود . در همان ایام اطاق دیگری از دکتر موسی حکیم اعلم اجاره گردید که تبدیل به کتابخانه ای با چندین جلد کتاب شد . ضمن آنکه در همین خانه دکتر موسی حکیم اعلم هم به کار طبابت و مداوای بیماران خود مشغول بود و هم با زن و فرزندانش زندگی میکرد .
پس از دو سه سال که تعداد شاگردان زیادتر شدند ، خانه ی بزرگتری کمی بالاتر از تکیه ی رضا قلی خان که متعلق به یکی از ثروتمندان مسلمان بود – و از دو دستگاه حیاط تشکیل شده بود – اجاره شد و مدرسه به آنجا نقل مکان گردید این دو حیاط بعد از چند سال توسط "حاج اسحق فهیمیان" بانکدار و "یوسف درویش "خیاط ، پدر دکتر درویش خریداری شد . در همین دو حیاط تعداد کلاسها زیادتر گردید و چند کلاس هم به دخترها اختصاص داده شد . پس از چندی خانه ی بزرگ دیگری که در محله ی صاحب دیوان در جوار محله ی یهودیها قرار داشت و گویا متعلق به خود صاحب دیوان از وزرای قاجاریه وقت بود اجاره شد و مدرسه به محل جدید انتقال یافت . (از خاطرات برادر بزرگترم ابراهیم بنایان که کلاس اول ابتدائی را در همین مدرسه آغاز کرد )
من خودم کلاس چهارم یا پنجم بودم که مسئولین محل دیگری را در خیابان چراغ برق نزدیک سه راه امین حضور ، مقابل کوچه ی میرزا محمود وزیر خریداری کردند و شاگردان را به محل جدید انتقال دادند . در این محل ساختمان جدیدی مخصوص مدرسه بنا نمودند که شامل دو حیاط بزرگ ، مدرسه ی پسرانه و دخترانه ی متصل به یکدیگر بود (معمار این ساختمان پدرم استاد عزیز معمار بود) من کلاس ششم ابتدایی را در این مدرسه به پایان رسانیدم . در آن زمان حدود دویست شاگرد پسر و در همین حدود یا تعداد کمتر شاگرد دختر در این مدارس مشغول تحصیل بودند .
بودجه ی مدرسه ی نور و صداقت توسط میسیون مسیحی وابسته به کلیسای انجیلی تأمین می شد و تمام شاگردان به رایگان در این مدرسه پذیرفته می شدند . گاهی هم به بعضی شاگردان که استطاعت مالی خوبی نداشتند در طی سال کفش لباس داده می شد .

میرزا نورالله فرزند حکیم مُشه پزشک خانواده های درباری بود که تا چهار یا پنج سال قبل از تأسیس مدرسه ی نور و صداقت در تهران ، در معّیت یک میسیون مذهبی مسیحی در اصفهان فعالیت داشت . وقتی مشاهده می کند که «آلیانس ایزرائلیت »در تهران شروع به فعالیت فرهنگی کرده و مدارس خود را افتتاح نموده ، ضمن آنکه دولت وقت هم با تاسیس آن مدارس موافقت کرده و حتی از آنها حمایت هم می کند ، موقع را مناسب دانسته با کمک پسر خواهر خود "میرزا جالینوس حکیم" اولین کلاسها را در تهران تشکیل داد . میرزا نورالله دایی میرزا جالینوس و دایی مادر "ملیحه سپیر" (کشفی) بنیانگذار کانون بانوان یهود و عظیمه سپیر و دکتر سپیر بنیانگذار درمانگاه کانون جوانان (که بعد به بیمارستان سپیر یا کانون خیر خواه تبدیل شد) است .
میرزا جالینوس حکیم فرزند میرزا "شکرالله حکیم" از نواده های "حکیم الیاهو" بود . پدر و مادر میرزا جالینوس در تهران فوت کردند و در گورستان یهودیان واقع در اول جاده ی مازندران دفن شدند .
خانواده ی میرزا نورالله و میرزا جالینوس از اهالی خوانسار و گلپایگان بودند و جزو اولین خانواده هایی هستند که با جمعی از یهودیان شیراز به تهران آمده ساکن شدند . خانواده ی میرزا نورالله و میرزا جالینوس دو شاخه از خانواده ی بزرگ حکیم سلیمان بودند که اوایل سلطنت سلسله ی قاجاریه وارد تهران شدند . شخصیت دیگری که لازم است معرفی شود دختر میرزا نورالله است . وقتی مدرسه به محل صاحب دیوان منتقل شد
میس نورالله دختر میرزا نورالله را Miss Noorolah که در انگلستان تحصیل کرده بود پس از ورود به تهران به سمت رئیس مدرسه ی دخترانه مشغول کار شد . او دختری نسبتاً زیبا ، فوق العاده مؤدب ، زحمتکش ، فداکار و با محبت و صمیمی بود و به تمام شاگردان عشق می ورزید در اندک مدتی تمام شاگردان او را حامی و حتی فردی از خانواده ی خود می پنداشتند و برایش احترام خاصی قائل می شدند .
عظیمه و ملیحه سپیر و شمسی بنایان گفته اند او تمام زندگی خود را وقف تعلیم و تربیت شاگردان کرده بود و علاوه بر مقام ریاست مدرسه ی دخترانه شخصاً چند کلاس انگلیسی را هم اداره می کرد . او نسبت به رفتار و کردار شاگردان بسیار سختگیر بود و حتی در مورد غذا خوردن و لباس پوشیدن بچه ها با معلمین و خانواده ها ساعتها صحبت می کرد . تنها جریمه ای که برای شاگردان خلافکار و تنبل به کار می برد ، وادار کردن آنها به خوردن یک بسته گنه گنه بود که تنها داروی مالاریا بشمار می رفت . (در آن زمان مالاریا همه گیر بود و هیچ خانواده ای از این مرض در امان نبود) پدر و مادرها که به سادگی قادر نبودند گنه گنه ی تلخ را به خورد بچه ها بدهند از این مجازات استقبال می کردند . او با احترام گذاردن به فرد فرد بچه ها آنها را وادار می کرد که به معلمین و خانواده ی خود احترام بگذارند .
آموختن کارهای دستی ، خیاطی ، حصیربافی و حتی قالی بافی را برای دختران تشویق می کرد و سعی داشت از این راه ها درآمدی هم برای خانواده های بی بضاعت که بیشتر خانواده ها را شامل می شد کسب کند . او مدتها پس از تعطیل شدن مدرسه ی میرزا نورالله و میرزا جالینوس (نور و صداقت )دست از تعلیم برنداشت تا اینکه انقلاب او را مجبور کرد به آمریکا مهاجرت کند . چون میس نورالله به مال دنیا بی توجه بود و اندوخته ای نداشت ، سالهای آخر عمرش به سختی گذرانید و مخارج زندگی اش را بانوی نیکوکاری به نام "میس تورتیل" متحمل می شد ، و در سنین پیری و در حالیکه به مرض فراموشی دچار شده بود در نیویورک دار فانی را وداع گفت . میس نورالله تا آخر عمر مجرد ماند ، همسری اختیار نکرد و زندگی اش را وقف سوادآموزی نمود . او انسان والایی بود .
برگرفته از یادداشت های جهانگیر بنایان

مطالب مرتبط : مدرسه نور صداقت

 

ل
 

 مجموعه های سایت 7DORIM
تصاویر Visions
انطباق لحظه ها Calendar
تاریخ و فرهنگ  Culture
باع بهشت GanEden
درباره ما About Us
تماس با ما Contact Us
پاناروما ( سراسرنما) Panaroma

 

زیر مجموعه های
 تاریخ و فرهنگ
:
ARTICLE  مقالات
MOADIM  مناسبتها
PUBLICATIONS   کتب منتشر شده
LINKS  دیگر سایتها

Colloquial  گویشهای اصیل  
 

صفحه اول     صفحه مرجع  



در
FaceBook با 7Dorim

ارتباط برقرار کنید

        زیر مجموعه های بخش  تصاویر:

تاریخ سازان

تاریخ به روایت تصویر

 چهره های ماندگار

 مشاهیر یهود

نماینده های یهودیان در مجلس:
عزیزاله سیمانی
سید عبدالله بهبهانی
دکتر لقمان نهورایی
شموئل حییم
مراد اریّه
جمشید کشفی
دکتر موسی برال
لطف الله حی
یوسف کهن
خسرو ناقی
دکتر منوچهر نیکروز
دکتر کورس کیوانی
دكتر منوچهر الياسي
موريس معتمد
دکتر سيامك مره صدق


روسا ی انجمن کلیمیان :
حبیب الله القانیان
مهندس عزیز دانش راد
موسی آزادگان
دكتر منوچهر الياسي
هارون یشایایی
دکتر رحمت ا... رفيع
همایون سامیح

خیراندیشان و مسولین جامعه:
صیون ابراهیمی
صالح نیکو
حاج یشوعا یحزقل یادگار
آقایقوتیئل
نورالله گبائی
یوسف پیروزیان
اسحق کهن صدق
مسعود هارونیان
دکتر حشمت الله کرمانشاهچی
عبدالرحیم اعتصامی
جهانگیر بنایان
مهدی حریری طلوع
لقمان میکاییل
فرنگيس حسيديم
گاد نعيم
آقا جان شادی
استاد عزیز معمار
اسکندر میکاییل
ابراهیم موره
منوچهر کاشانیان
منصور پور اتحاد
منوچهر کوهن
 

شخصیتهای مذهبی:
ملا اورشرگا
حاخام یوسف حئیم اورشرگا
حاخام یدیدیا شوفط
حاخام اوریل داویدی
حاخام یوسف حئیم همدانی کهن
حاخام نتن الی
حاخام موسي زرگري
ملا مراد آقا لر
حاخام یونس حمامی لاله زار
یدیدیا آذر احیان
اسحق بعلنث
ملا یوسف دیلمانی
حاخام یعقوب نگاری
ربای الیاهو بن حئیم
رحمان دلرحیم
پروانه صراف
صیون حکاکیان
دیوید مختار

اساتید فرهنگی:
ابراهیم سعیدیان
فریبا صدیقیم
همایون ابراهیمی
دکتر منوچهر صیونیت
بقراط صفائی
الیاس اسحاقیان
شعبان شهری
امیر کهن
ناهید پیرنظر
اسحق فرهمند پور
جهانگیر صداقت فر
الهام یعقوبیان
فرشید دلشاد
منوچهر امیدوار
موسی میکاییل
شیرین دخت دقیقیان

اساتید هنری:
منوچهر طبری
سیما عمید
کوروش سلیمانی
سلیمان ساسون
امین امینی
ابراهیم تربتی
مژده روفه
ناصر نظـریان
منوچهر بی بی یان

گوناگون:
میرزا نورالله و میس نورالله
خیابان سیروس و خاطره آن
ماشالئه عکاس
پشت صحنه
منطقه دوازده
کوچه هفت کنیسا
اتوبوس خط 8
خانه ای در محله
بدل ناصرالدین شاه
راهیان هیمالیا
فرشتگان گمنام


یهودیان دیگر شهر ها:
تهران
شیراز
اصفهان
کرمان
کاشان
مشهد
رفسنجان
بوشهر
اردستان
یزد
کرمانشاه
سنندج
بروجرد
گلپایگان
ارومیه
همدان
بابُل

 

اماکن عمومی:
محله عودلاجان
بیمارستان دکتر سپیر
حمام کشوریه
سرای سالمندان یهود
مصاپزی
بهشتیه خاوران


زیارتگاه ها:
حبقوق نبي
دانیال نبی
استر و مردخای
محوطه ی پیربکران و یادبود ها
سارا بت آشر
ملا ماری
اورشرگا
موشه هلوی
گیلیارد-دماوند

کنیساها:
ابریشمی
یوسف آباد
باغ صبا
حییم
پسیان
دانیال - لهستانی ها
گرگان
عزرا یعقوب
دروازه دولت
اتفاق
سیدخندان
زرگریان
رفیع نیا
خراسانی ها
عبدالله زاده
راه دانش
پل چوبی
عزیز خان
اتحاد - ژاله
لویان
کهن
ملا حنینا
حکیم آشر
سرای سالمندان
هارامبام
کوروش
گیشا
نصرت
اورشرگا
فخرآباد
طرشت

میقوه ها:
ابریشمی
ابریشمی - مردانه
دروازه دولت
باغ صبا
یوسف آباد


سازمان های فرهنگی اجتماعی:
انجمن کلیمیان تهران
انجمن خراسانی ها
خانه جوانان یهود تهران
سازمان بانوان یهود ایران
سازمان بانوان هاتف
مرکز پژوهش و مطالعات

مدارس کلیمی:
آلیانس (اتحاد) -ژاله
گرگان گنج دانش
اتقاق
مدرسه نور صداقت
مراکز فرهنگی و مذهبی کلیمیان در جهان
سازمان پاراس
کنیسای پاراس

تصاویر خاطره انگیز:
عکسهای خاطره انگیز تهران
عکسهای خاطره انگیز شیراز
عکسهای خاطره انگیز  کاشان
عکسهای خاطره انگیز اصفهان
عکسهای خاطره انگیز مشهد
عکسهای خاطره انگیز همدان
عکسهای خاطره انگیز یزد
عکسهای خاطره انگیز خانوادگی

 

مجموعه تصاویر در حال گسترش می باشد.