صالح نیکو
 

صالح نیکو


صالح نیکو در سال 1296 خورشیدی (1917 میلادی) در یک خانواده متدین یهودی در شهر سنندج پا به عرصه وجود نهاد . پدرش "یحزقل" از تجار امین، شخصیت مذهبی و آگاه به فقه یهود بود ، نیز مادرش "استر" زنی با تقوا و پرهیزکار بود . صالح نیکو هشت ساله بود که به همراه خانواده اش به کرمانشاه کوچ نمود و تحصیلات خودش را در مدرسه اتحاد (آلیانس) کرمانشاه آغاز نمود . حوادث ناگواری که از دوران نوجوانی برای صالح رخ داد ، از همان هنگام تقدیر تجربه تلخی را به وی آموخت ، دوازده سال بیش نداشت مادرش را از دست داد ، دیری نپائید برادر کوچکتر و سپس تنها خواهرش "میریام" را بعلت بیماری و عدم دسترسی به امکانات پزشکی از دست داد . با این وجود صالح با روحیه ای مثبت و پر تلاش به کسب معلومات پرداخت، طوریکه همواره از شاگردان ممتاز مدرسه به شمار می رفت. او علاوه بر دروس مدرسه بیشتر وقت خود را در مکتب پدرش به آموزش زبان عبری و شریعت یهود (توراه و تفاسیر توراه) مشغول بود . نیز همچنین دارای استعداد خوشنویسی بود و چون در آن دوران کتب درسی مدارس کمیاب و گران بودند و بسیاری از خانواده های کرمانشاه توانائی خرید کتاب های درسی را نداشتند ، شاگردان مدارس مجبور بودند کتاب های فارسی خود را با خط خود رونویسی کنند .
صالح نوجوان علاوه بر رونویسی از کتاب فارسی ، رونویسی از کتاب های عبری ، فرانسه ، انگلیسی و گاهی عربی را هم انجام می داد و همین امر انگیزه ای گردید که توفیقات کاملی در یادگیری زبانهای عبری ، آرامی ، فرانسه و انگلیسی بدست آورد ، ضمن آنکه در عنفوان جوانی آموخته هایش در حد یک مرجع دینی جلوه می نمود و همه به او حاخام صالح خطاب می کردند . ضمن آنکه معلومات عبری و دینی او مورد تأیید استادش مرحوم "عبدالله صدیق پور" قرار گرفت . او به آموختن عشق می ورزید و از درک معانی و الهامات اخلاقی آنها لذت می برد ، نیز همچنین توانسته بود همزمان با دوران تحصیلی برای کسب درآمد تدریس خصوصی نماید .
صالح نیکو در هجده سالگی به خدمت سربازی فرا خوانده شد. او جهت شایستگی و انضباط و حفظ شئونات مذهبی به سمت رئیس دفترگردان که معمولاً شغل یک افسر بود منصوب گردید . صالح نیکو پس از طی دوران خدمت در کردستان در مدرسه آلیانس کرمانشاه مشغول به تدریس گردید . نیز همچنین شخصاً یک مرکز آموزش (یشوا) مقدماتی تدریس زبان عبری و علوم دینی را برای نوجوانان یهودی تأسیس نمود .
صالح نیکو در سال 1323 خورشیدی برای کسب موقعیت بهتر اجتماعی به تهران کوچ نمود. ابتدا در شرکت «سینگر» استخدام گردید و پس از چندین سال فعالیت ، شخصا دفتری تأسیس نمود و به شغل حق العمل کاری و ترخیص کالا در قسمت صادرات گمرک مهرآباد مشغول گردید و تا هنگام شکل گیری انقلاب اسلامی این شغل را دنبال نمود .
هنگامیکه صالح نیکو برای نخستین بار به ملاقات حاخام "حیم موره" به منزل ایشان در محله عودلاجان رفته بود، چنان تحت تأثیر محیط فلاکت بار مردم محله عودلاجان قرار گرفت که بی اختیار شروع به گریستن نمود و تحت تأثیر چنین احساسی در مدت کوتاهی نیز با کمک دوستانش ، انجمن کوی کلیمیان تهران را بنیان نهاد و سالها در جهت حفظ بهداشت ، پاکیزه نگاهداشتن محیط زیست و نیز امنیت محله با بسیاری از اشخاص خیراندیش و سازمان های عام المنفعه همکاری می نمود . دیری نپائید ابتدا در کنیسای «ملاحنینا» بعدازظهرهای شبات به تفسیر توراه پرداخت. نیز همچنین در طی سخنرانی وضعیت اجتماعی همکیشانش را در محله تشریح و رهنمود های لازمه می نمود و چون این حرکت با استقبال جامعه روبرو گردید هرازگاهی در کنیساهای دیگر به سخنرانی و تفسیر و تشریح توراه می پرداخت .
صالح نیکو به موازات اشتغال به حرفه ترخیص کالا و فعالیت های اجتماعی ، بیش از پانزده سال سابقه تدریس خصوصی و تدریس در مدرسه اتحاد کرمانشاه و بعدها در دبیرستان اتفاق تهران به تدریس زبان عبری و علوم دینی اشتغال داشت . او کار تدریس را به خاطر عشق به یهودیت، برای جامعه به رایگان انجام می داد . علاوه بر آن ،تا پایان عمر اوقات فراغت خود را به مطالعه حول محور مسائل دینی و نیز تفسیر و تشریح بخش های مختلف توراه ، هفطارا و تلمود گذرانید .
صالح نیکو در سال 1328 خورشیدی با همسرش "ساراه" از خانواده «آشر بروخیم» پیوند زناشوئی بست ، ماحصل این ازدواج 4 فرزند پسر و یک دختر می باشد که همگی فرزندان دارای تحصیلات عالیه می باشند .
از خصوصیات این شخصیت فرهیخته انجام کارهای خیر ، بدون نامه نگاری بود با وجود آنکه هیچ مقام رسمی ، عضویت در هیچ انجمن یا نهاد اجتماعی را قبول نکرد ، با اکثر انجمن های اجتماعی و فرهنگی همکاری تنگاتنگی داشت و به عنوان عضوی از هیئت مدیره (افتخاری) خدمات ارزنده ای را انجام داد ، منجمله بنیان نهادن انجمن برادران ، کانون خیرخواه ، انجمن کوی کلیمیان و همکاری با سازمان فرهنگی اوتصرهتورا ، کنیساهای گنج دانش فخرآباد، پل چوبی و زرگریان، نیز صندوق ملی و سازمان دانشجویان و بسیاری دیگر از نهادهای مذهبی و فرهنگی جامعه کلیمیان . از این رو توانست نام خود را در کارنامه فعالیت های اجتماعی بعنوان یکی از شخصیت های خیراندیش جامعه به ثبت برساند و صاحب اعتباری خاص شود .
صالح نیکو یکی از دست اندرکاران و بنیانگذاران انجمن برادران ، کانون جوانان (هخالوتس ایران) بود. نیز همچنین نقش مؤثری در ایجاد کانون خیرخواه در کنیسای ملاحنینا توسط انجمن برادران و تقویت و پیشرفت کانون خیرخواه و بنیانگذاری بیمارستان دکتر سپیر ایفا کند و نیز همچنین همکاری با مسئولین بهشتیه ، پایه گذاری و پیشرفت و توسعه مجتمع فرهنگی اوتصرهتورا ، همکاری با مرحوم "راو لوی" و "کهنصدق" (سلطان سلیمان) و همکاری در تأسیس کنیسای فخرآّباد و اداره آن ، سالها بعنوان خزان و مفسر توراه سهم بسزائی داشت . صالح نیکو در اوایل دهه 1340 خورشیدی در تأسیس کنیسای پل چوبی دروازه شمیران (هنگام خرید زمین و ساختمان سازی) تلاش مثمر ثمری از خود بجای گذاشت و تا سال 1353 خورشیدی در مقام خزان و مفسر توراه در این کنیسا فعال بود ، نیز مدتی را هم در کنیسای زرگریان بعنوان خزان فعالیت نمود . از دیگر فعالیت های او مشارکت در سکنا دادن یهودیان رانده شده عراقی در ایران بود ، او با همکاری اداره سوخنوت و دیگر خیراندیشان چادرهائی را در «هنرستان ارت» بعنوان مسکن موقت برای عده ای از مهاجرین برپا نمود و در تسریع مهاجرت و ترخیص ، نیز رفع مشکلات آنان کمک های قابل توجهی انجام داد . (با استفاده از موقعیت شغلی خود در اداره گمرک)
در سال 1979 میلادی پس از وقوع انقلاب اسلامی صالح نیکو به همراه همسرش به آمریکا مهاجرت نمود و در شهر دیویس در شمال کالیفرنیا نزد فرزندان خود که در دانشگاه کالیفرنیا مشغول تحصیل بودند ملحق گردید .
صالح نیکو پس از مدتی فعالیت های فرهنگی خود را در کنیسای شهر دیویس با تدریس توراه و زبان عبری به دانشجویان دنبال نمود ، سپس در سال 1981 به شهر لس آنجلس نقل مکان نمود . دیری نپائید با درخواست دوستانش در کنیسا های ایرانیان لس آنجلس فعالیت های فرهنگی خود را از سر گرفت ، مدت ها به سخنرانی ونیز به عنوان خزان به خواندن تفیلا مشغول بود . سر انجام با تشکیل کنیسای تورت حییم ، رسما به ایشان پیوست و سالها با این کنیسا همکاری نمود .
صالح نیکو علیرغم بسر بردن در سن بازنشستگی با جدیت فعالیت های اجنماعی و فرهنگی خود را دنبال نمود . او در همین راستای در سال 1992 میلادی آرشیو کامل روزنامه های منتشره توسطه یهودیان در ایران ( گئولا ، هاآم، حییم ، ها عولام ، دنیای یهود ) و چندین نشریه دیگر را که طی سال ها بطور یک گنجینه نفیس جمع آوری کرده بود در اختیار پروفسور "آمنون نتصر" استاد دانشگاه عبری اورشلیم قرار داد تا در کتابخانه آن دانشگاه قرار گیرد و مورد استفاده محققین تاریخ یهود ایران باشد .
صالح نیکو در دسامبر 1994 میلادی در سن هفتاد و هفت سالگی در بستر بیماری در غربت چشم از جهان فروبست .



حضور صالح نیکو، هنگام جشن توراه در کنیسای حییم تهرن 1343 خورشیدی


 صالح نیکو در یک مجلس مهمانی با حضور حاخام یدیدیا شوفط تهران 1350 خورشیدی



صالح نیکو طی دوران خدمت سربازی کردستان 1318 خورشیدی



صالح نیکو طی دوران سربازی در بین خانواده کرمانشاه 1319 خورشیدی


 

ل
 

 مجموعه های سایت 7DORIM
تصاویر Visions
انطباق لحظه ها Calendar
تاریخ و فرهنگ  Culture
باع بهشت GanEden
درباره ما About Us
تماس با ما Contact Us
پاناروما ( سراسرنما) Panaroma

 

زیر مجموعه های
 تاریخ و فرهنگ
:
ARTICLE  مقالات
MOADIM  مناسبتها
PUBLICATIONS   کتب منتشر شده
LINKS  دیگر سایتها

Colloquial  گویشهای اصیل  
 

صفحه اول     صفحه مرجع  



در
FaceBook با 7Dorim

ارتباط برقرار کنید

        زیر مجموعه های بخش  تصاویر:

تاریخ سازان

تاریخ به روایت تصویر

 چهره های ماندگار

 مشاهیر یهود

نماینده های یهودیان در مجلس:
عزیزاله سیمانی
سید عبدالله بهبهانی
دکتر لقمان نهورایی
شموئل حییم
مراد اریّه
جمشید کشفی
دکتر موسی برال
لطف الله حی
یوسف کهن
خسرو ناقی
دکتر منوچهر نیکروز
دکتر کورس کیوانی
دكتر منوچهر الياسي
موريس معتمد
دکتر سيامك مره صدق


روسا ی انجمن کلیمیان :
حبیب الله القانیان
موسی آزادگان
مهندس عزیز دانش راد
دكتر منوچهر الياسي
هارون یشایایی
دکتر رحمت ا... رفيع
همایون سامیح

خیراندیشان و مسولین جامعه:
صالح نیکو
حاج یشوعا یحزقل یادگار
آقایقوتیئل
نورالله گبائی
یوسف پیروزیان
اسحق کهن صدق
مسعود هارونیان
دکتر حشمت الله کرمانشاهچی
عبدالرحیم اعتصامی
جهانگیر بنایان
مهدی حریری طلوع
لقمان میکاییل
فرنگيس حسيديم
گاد نعيم
آقا جان شادی
استاد عزیز معمار
اسکندر میکاییل
ابراهیم موره
منوچهر کاشانیان
منصور پور اتحاد
منوچهر کوهن
 

شخصیتهای مذهبی:
ملا اورشرگا
حاخام یوسف حئیم اورشرگا
حاخام یدیدیا شوفط
حاخام اوریل داویدی
حاخام یوسف حئیم همدانی کهن
حاخام نتن الی
حاخام موسي زرگري
ملا مراد آقا لر
حاخام یونس حمامی لاله زار
یدیدیا آذر احیان
اسحق بعلنث
ملا یوسف دیلمانی
حاخام یعقوب نگاری
ربای الیاهو بن حئیم
رحمان دلرحیم
پروانه صراف
صیون حکاکیان
دیوید مختار

اساتید فرهنگی:
ابراهیم سعیدیان
فریبا صدیقیم
همایون ابراهیمی
دکتر منوچهر صیونیت
بقراط صفائی
الیاس اسحاقیان
شعبان شهری
امیر کهن
ناهید پیرنظر
اسحق فرهمند پور
جهانگیر صداقت فر
الهام یعقوبیان
فرشید دلشاد
منوچهر امیدوار
موسی میکاییل
شیرین دخت دقیقیان

اساتید هنری:
منوچهر طبری
سیما عمید
کوروش سلیمانی
سلیمان ساسون
امین امینی
ابراهیم تربتی
مژده روفه
ناصر نظـریان
منوچهر بی بی یان

گوناگون:
ماشالئه عکاس
پشت صحنه
منطقه دوازده
کوچه هفت کنیسا
اتوبوس خط 8
خانه ای در محله
بدل ناصرالدین شاه
راهیان هیمالیا
فرشتگان گمنام


یهودیان دیگر شهر ها:
تهران
شیراز
اصفهان
کرمان
کاشان
مشهد
رفسنجان
بوشهر
اردستان
یزد
کرمانشاه
سنندج
بروجرد
گلپایگان
ارومیه
همدان
بابُل

 

اماکن عمومی:
محله عودلاجان
بیمارستان دکتر سپیر
حمام کشوریه
سرای سالمندان یهود
مصاپزی
بهشتیه خاوران


زیارتگاه ها:
حبقوق نبي
دانیال نبی
استر و مردخای
محوطه ی پیربکران و یادبود ها
سارا بت آشر
ملا ماری
اورشرگا
موشه هلوی
گیلیارد-دماوند

کنیساها:
ابریشمی
یوسف آباد
باغ صبا
حییم
پسیان
دانیال - لهستانی ها
گرگان
عزرا یعقوب
دروازه دولت
اتفاق
سیدخندان
زرگریان
رفیع نیا
خراسانی ها
عبدالله زاده
راه دانش
پل چوبی
عزیز خان
اتحاد - ژاله
لویان
کهن
ملا حنینا
حکیم آشر
سرای سالمندان
هارامبام
کوروش
گیشا
نصرت
اورشرگا
فخرآباد
طرشت

میقوه ها:
ابریشمی
ابریشمی - مردانه
دروازه دولت
باغ صبا
یوسف آباد


سازمان های فرهنگی اجتماعی:
انجمن کلیمیان تهران
انجمن خراسانی ها
خانه جوانان یهود تهران
سازمان بانوان یهود ایران
سازمان بانوان هاتف
مرکز پژوهش و مطالعات

مدارس کلیمی:
آلیانس (اتحاد) -ژاله
گرگان گنج دانش
اتقاق
مدرسه نور صداقت
مراکز فرهنگی و مذهبی کلیمیان در جهان
سازمان پاراس
کنیسای پاراس

تصاویر خاطره انگیز:
عکسهای خاطره انگیز تهران
عکسهای خاطره انگیز شیراز
عکسهای خاطره انگیز  کاشان
عکسهای خاطره انگیز اصفهان
عکسهای خاطره انگیز مشهد
عکسهای خاطره انگیز همدان
عکسهای خاطره انگیز یزد
عکسهای خاطره انگیز خانوادگی

 

مجموعه تصاویر در حال گسترش می باشد.