استاد عزیز معمار
 

استاد عزیز معمار

استاد عزیز بناییان معمار عزیز بنایان ملقب به استاد عزیز معمار در سال 1259 خورشیدی (1881 میلادی) در یک خانواده یهودی خیراندیش در تهران پا به عرصه وجود نهاد.
زمان تولد وی مصادف با سی و هفتمین سال سلطنت ناصرالدین شاه پنجمین پادشاه از دودمان قاجار بود. پدرش اسحق به شغل معماری اشتغال داشت و نیز مالک حمامی در منطقه سرچال بود. طبق تحقیقات و یادداشت های مهندس جهانگیر بنایان، حرفه بنایی از دیرباز در خاندان بنایان از دوران حکومت صفویه بصورت موروثی ادامه داشته است.
با استناد بر مندرجات شجرنامه خاندان بنایان در واپسین سال های قرن یازدهم خورشیدی، هنگام انقراض سلسله صفویه و حمله اشرف افغان به مناطق خراسان (سبزاوار امروز واقع در دویست کیلومتری مشهد)، آقا بیهقی معمار همراه با خانواده، به مناطق امن تر ایران (شهر شیراز) که نسبتاً از آرامش بیشتر برخوردار بود کوچ نمودنند.
فرزند او «بخشی بنا»، سپس نوه اش «منشه بنا» و پس از او «الیاهو بنا» در شهر شیراز به حرفه معماری مشغول و توسط آن امرار معاش می نمودنند.
منشه بنا در دوران فعالیت خود در شیراز کنیسایی را به نام «منشه» احداث نمود، که بعدها به کنیسا «کهنیم» تغییر نام پیدا نمود و با وجود گذشت سالها این کنیسا به عنوان قدیمی ترین کنیسا یهودیان در شیراز پا برجاست و کماکان فعالیت های مذهبی در آن اجرا می شود.
فرزند الیاهو، استاد اسحق معمار در اواسط قرن نوزدهم میلادی مقارن با شکل گیری حکومت آقامحمدخان قاجار به پایتخت جدید (تهران) کوچ نمود، وی در تهران ازدواج نمود و از میان شش فرزندانش فقط، استاد عزیز و برادرش استاد پینحاس به حرفه معماری روی آوردند.
عزیز بنایان (معمار) پس از رسیدن به سن بلوغ، طبق روال آن دوران نزد پدرش به عنوان وردست به کار بنایی مشغول شد. دیری نپایید، عزیز جوان پس از کسب تجربیات لازمه و تبحر در کار معماری مستغلاً در این حرفه به فعالیت پرداخت.
استاد عزیز در سال 1285 خورشیدی، در عنفوان جوانی با همسرش راحل از خانواده میکائیل ازدواج نمود، ماحصل این پیوند شش پسر و هفت دختر بود. در بین فرزندان وی مهندس جهانگیر بنایان حرفه پدر را برگزید و به عنوان اولین فارغ التحصیل رشته معماری از دانشگاه تهران موفق شد تحصیلات عالیه را انجام هد.
استاد عزیز (معمار) بنایان یکی از معدود معمارانی بود که در حرفه خودش صاحب سبک بود، وی به جهت خلق آثاری ارزنده و مدرن در صنعت ساختمان سازی با بهره گیری از معماری اروپایی (که به تازگی مرسوم شده بود) و آمیختن آن با سبک معماری ایران، فعالیتی شاخص و پرثمری را از خود به نمایش گذاشت .
موفقیت وی در این امر به حدی توسعه پیدا نمود که چند کمپانی اروپایی در دوران حکومت رضا شاه، هنگام انجام پروژه های ساختمانی در تهران اغلب از این استاد معمار یهودی جهت همکاری دعوت به عمل می آوردند.

ناگفته نماند استاد اسحق پدر استاد عزیز یکی از معماران موفق در دوران قاجار به شمار می رفت، او هم در ارتباط با کارهای ساختمانی همکاری تنگاتنگی را با آرشیتکت های اروپایی تجربه کرده بود و همین امر تأثیر بسزایی در توسعه دانش معماری خود و پسرش (استاد عزیز) گردید.
استاد عزیز (معمار)، محل کار خود را در مرکز محله یهودیان تهران (سرچال) در قهوه خانه یعقوب قهوه چی قرار داده بود، تا بدین وسیله، بیشتر از حال و احوال دیگر همکیشان خود باخبر باشد. همچنین هنگام قبول پروژه های ساختمانی، افرادی که جویای کار بودند به قهوه خانه مراجعه می کردند و وی آنان را به عنوان کارگر ساختمانی استخدام می نمود و نیز بارها در امور خیریه جهت حمایت از خانواده های بی سرپرست و یا کم درآمد، در رساندن کمک های لازمه به آنان شخصاً اقدام می نمود.
استاد عزیز در سال 1324 منزل مسکونی خود را از سرچال به خیابان ژاله، چهارراه آب سردار منتقل نمود. و اوقات فراغت خود را در قهوه خانه یعقوب قهوه چی می گذراند یکسال بعد برای ساکنین یهودی منطقه دروازه شمیران و خیابان آب سردار که فاقد مدرسه و کنیسا بودند، با همفکری چند تن از دوستانش، تصمیم به ایجاد یک واحد آموزشی، فرهنگی و مذهبی گرفت. از این رو شخصاً زمینی را خریداری نمود و آنرا به جامعه یهودیان هدیه کرد. پس از تأمین مخارج ساختمان از طرف دیگر خیراندیشان جامعه، اقدام به ساختن کنیسا و مدرسه فخردانش نمود.
استاد عزیز معمار (بنایان) طی نیم قرن فعالیت پربار در حرفه بنایی و معماری با خلق آثار ارزنده و منحصر بفرد، توانست نام خود را به عنوان یک معمار یهودی نوآور در تاریخ معاصر (معماری) ثبت نماید.
در حال حاضر، بیشترین بناهای بجا مانده از وی به واسطه داشتن نمای زیبا و سبک معماری ویژه، در ردیف آثار ملی و تاریخی، تحت پوشش سازمان میراث فرهنگی ایران قرار دارد. مهمترین این آثار، ساختمان های (دو ضلع جنوب غربی و شرقی) میدان حسن آباد می باشد که در سال 1303 شروع به ساخت و در سال 1312 به اتمام رسید. (طرح از قلیچ باقلیان، مهندس محاسب آرشیتکت ارمنی، لئون تادوسیان و معمار آن استاد عزیز معمار بود).

همچنین ساختمان پستخانه مرکزی، واقع در ضلع شمال شرقی میدان توپخانه (امام خمینی) که مسئولیت معماری آنهم توسط استاد عزیز انجام گرفت.


 

 و نیز ساختمان هتل و کافه نادری بود که طرح و اجرا آن توسط وی انجام گرفت.

استاد عزیز معمار، در راستای فعالیت های شغلی خویش به ویژه در جامعه کلیمیان تهران با بنا نمودن چندین مرکز مهم فرهنگی، اجتماعی و مذهبی توانست کارنامه خدمات خیراندیشانه و اجتماعی خویش را پربارتر کند. بسیاری از این بناها به واسطه داشتن طراحی زیبا و شکیل، اجرای معماری دقیق و مستحکم و به ویژه نشأت گرفته از بافت فرهنگی و سنتی ایرانی، بسیار چشمگیر و تحسین برانگیز است.
وی با استفاده از استعداد و نوآوری هایش، در سال 1913 میلادی کنیسا حیم را بنا نمود.این مکان مقدس به جهت ویژگی های معماری و ساختاری، یکی از یادگاری های معماری اواخر صده گذشته تهران محسوب می شود. و به همین دلیل در سال 2004 میلادی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری این بنا را جزو آثار ملی ایران به ثبت رسانده است.
در سال 1911 انجمن کلیمیان تهران (حبرا)، مسئولیت ایجاد بیمارستان کانون خیرخواه را در قطعه زمینی که از طرف «حاجی یشوعا»، بدین منظور اهدا شده بود، به استاد عزیز معمار (بنایان) واگذار نمود و نیز مسئولیت ساخت دو زیارتگاه مهم یهودیان، «سارا بت آشر در اصفهان» و بخشی از زیارتگاه استرومردخای (سالن ورودی به زیارتگاه) در همدان را پذیرفت و به انجام رسانید.
پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال 1945وی جهت زیارت بیت المقدس به اتفاق همسرش با اتومبیل از طریق عراق و سوریه عازم اورشلیم شد. بعدها سفرهایی را به اقصی نقاط دنیا، اروپا و آمریکا انجام داد، گفتنی است در بین کلیمیان ایران وی از نخستین افرادی بود که برای داشتن روادید (پاسپورت) اقدام نمود.
فعالیت های شغلی استاد عزیز در دوران بازنشستگی و کهولت کم و بیش ادامه داشت، اما فعالیت های خیراندیشانه و اجتماعی وی حتی تا واپسین سال های حیاتش ادامه پیدا نمود.
استاد عزیز معمار (بنایان) در زمستان 1346 خورشیدی (1968 میلادی) در 87 سالگی چشم از جهان فرو بست.
 

ل
 

 مجموعه های سایت 7DORIM
تصاویر Visions
انطباق لحظه ها Calendar
تاریخ و فرهنگ  Culture
باع بهشت GanEden
درباره ما About Us
تماس با ما Contact Us
پاناروما ( سراسرنما) Panaroma

 

زیر مجموعه های
 تاریخ و فرهنگ
:
ARTICLE  مقالات
MOADIM  مناسبتها
PUBLICATIONS   کتب منتشر شده
LINKS  دیگر سایتها

Colloquial  گویشهای اصیل  
 

صفحه اول     صفحه مرجع  



در
FaceBook با 7Dorim

ارتباط برقرار کنید

        زیر مجموعه های بخش  تصاویر:

تاریخ سازان

تاریخ به روایت تصویر

 چهره های ماندگار

 مشاهیر یهود

نماینده های یهودیان در مجلس:
عزیزاله سیمانی
سید عبدالله بهبهانی
دکتر لقمان نهورایی
شموئل حییم
مراد اریّه
جمشید کشفی
دکتر موسی برال
لطف الله حی
یوسف کهن
خسرو ناقی
دکتر منوچهر نیکروز
دکتر کورس کیوانی
دكتر منوچهر الياسي
موريس معتمد
دکتر سيامك مره صدق


روسا ی انجمن کلیمیان :
حبیب الله القانیان
موسی آزادگان
مهندس عزیز دانش راد
دكتر منوچهر الياسي
هارون یشایایی
دکتر رحمت ا... رفيع
همایون سامیح

خیراندیشان و مسولین جامعه:
حاج یشوعا یحزقل یادگار
آقایقوتیئل
نورالله گبائی
یوسف پیروزیان
اسحق کهن صدق
مسعود هارونیان
دکتر حشمت الله کرمانشاهچی
عبدالرحیم اعتصامی
جهانگیر بنایان
مهدی حریری طلوع
لقمان میکاییل
فرنگيس حسيديم
گاد نعيم
آقا جان شادی
استاد عزیز معمار
اسکندر میکاییل
ابراهیم موره
منوچهر کاشانیان
منصور پور اتحاد
منوچهر کوهن
 

شخصیتهای مذهبی:
ملا اورشرگا
حاخام یوسف حئیم اورشرگا
حاخام یدیدیا شوفط
حاخام اوریل داویدی
حاخام یوسف حئیم همدانی کهن
حاخام نتن الی
حاخام موسي زرگري
ملا مراد آقا لر
حاخام یونس حمامی لاله زار
یدیدیا آذر احیان
اسحق بعلنث
ملا یوسف دیلمانی
حاخام یعقوب نگاری
ربای الیاهو بن حئیم
رحمان دلرحیم
پروانه صراف

اساتید فرهنگی:
ابراهیم سعیدیان
فریبا صدیقیم
همایون ابراهیمی
دکتر منوچهر صیونیت
بقراط صفائی
الیاس اسحاقیان
شعبان شهری
امیر کهن
ناهید پیرنظر
اسحق فرهمند پور
جهانگیر صداقت فر
الهام یعقوبیان
فرشید دلشاد
منوچهر امیدوار
موسی میکاییل
شیرین دخت دقیقیان

اساتید هنری:
منوچهر طبری
سیما عمید
کوروش سلیمانی
سلیمان ساسون
امین امینی
ابراهیم تربتی
مژده روفه
ناصر نظـریان
منوچهر بی بی یان

گوناگون:
ماشالئه عکاس
پشت صحنه
منطقه دوازده
کوچه هفت کنیسا
اتوبوس خط 8
خانه ای در محله
بدل ناصرالدین شاه
راهیان هیمالیا
فرشتگان گمنام


یهودیان دیگر شهر ها:
تهران
شیراز
اصفهان
کرمان
کاشان
مشهد
رفسنجان
بوشهر
اردستان
یزد
کرمانشاه
سنندج
بروجرد
گلپایگان
ارومیه
همدان
بابُل

 

اماکن عمومی:
محله عودلاجان
بیمارستان دکتر سپیر
حمام کشوریه
سرای سالمندان یهود
مصاپزی
بهشتیه خاوران


زیارتگاه ها:
حبقوق نبي
دانیال نبی
استر و مردخای
محوطه ی پیربکران و یادبود ها
سارا بت آشر
ملا ماری
اورشرگا
موشه هلوی
گیلیارد-دماوند

کنیساها:
ابریشمی
یوسف آباد
باغ صبا
حییم
پسیان
دانیال - لهستانی ها
گرگان
عزرا یعقوب
دروازه دولت
اتفاق
سیدخندان
زرگریان
رفیع نیا
خراسانی ها
عبدالله زاده
راه دانش
پل چوبی
عزیز خان
اتحاد - ژاله
لویان
کهن
ملا حنینا
حکیم آشر
سرای سالمندان
هارامبام
کوروش
گیشا
نصرت
اورشرگا
فخرآباد
طرشت

میقوه ها:
ابریشمی
ابریشمی - مردانه
دروازه دولت
باغ صبا
یوسف آباد


سازمان های فرهنگی اجتماعی:
انجمن کلیمیان تهران
انجمن خراسانی ها
خانه جوانان یهود تهران
سازمان بانوان یهود ایران
سازمان بانوان هاتف
مرکز پژوهش و مطالعات

مدارس کلیمی:
آلیانس (اتحاد) -ژاله
گرگان گنج دانش
اتقاق
مدرسه نور صداقت
مراکز فرهنگی و مذهبی کلیمیان در جهان
سازمان پاراس
کنیسای پاراس

تصاویر خاطره انگیز:
عکسهای خاطره انگیز تهران
عکسهای خاطره انگیز شیراز
عکسهای خاطره انگیز  کاشان
عکسهای خاطره انگیز اصفهان
عکسهای خاطره انگیز مشهد
عکسهای خاطره انگیز همدان
عکسهای خاطره انگیز یزد
عکسهای خاطره انگیز خانوادگی

 

مجموعه تصاویر در حال گسترش می باشد.