اتوبوس خط 8
 

اتوبوس خط 8

 

 
   
 

 

دهه 1940 ميلادي بود، دنيا در آتش جنگ جهاني دوم مي‌سوخت. دست‌اوردهاي جنگ و پيشرفت تكنولوژي در تمام سطوح به عبارتي شكوفايي تمدن قرن بيستم، با شتاب مي‌رفت تا چهره شهرهاي دنيا را دگرگون كند. تهران هم از اين امر مستثني نماند.
به‌ويژه در امر نوسازي تهراني‌ها از سبك معماري اروپا بهره‌ مي‌جستند. ساختمان سازي توسعه جاده‌ها، اسفالت‌شدن خيابان‌ها روز به روز ابعاد گسترده‌تري به خود مي‌گرفت. اتومبيل‌ها، كاميون‌ها با مدل‌هاي جديد . متنوع در ميان گاري‌ها و درشكه‌ها در سطح شهر خودنمايي مي‌كردند. رفته رفته ترافيك جاده‌ها و نياز به جابه‌جايي مسافرين بين شهري باعث گرديد اتوبوس‌هاي جديد هم پا به عرصه جاده‌ها بگذارند.
درچند مسير از خيابان‌هاي اصلي، اتوبوس‌هايي كه در اختيار بخش خصوصي قرار داشت با دريافت يك ريال (يك قران) مسافرين را در سطح شهر تهران جابه‌جا مي‌نمودند. يكي از اين خطوط مسافربري خط 8 بود كه مسيرش از خيابان سيروس مي‌گذشت. ناگفته نماند، در بدو تاسيس سال (1939) ميلادي برابر 1320 خورشيدي اين خطوط داراي 9 خط و هر خط حداكثر داراي 10 اتوبوس بود.
سال 1335 تعداد خطوط به 24 مي‌رسيد و هر خط در هر مسير داراي 40 اتوبوس گرديد. مسير اتوبوس خط 8 از خيابان سيروس جنب محله عودلاجان مي‌گذشت مبدا حركت آن از بازار ايستگاه مسجدشاه بود، ايستگاه‌هاي بعدي آن به ترتيب، سه‌راه سيروس، ايستگاه داروخانه، تكيه، كلانتري، سرچشمه، مجلس، شاه‌آباد، مخبرالدوله، سعدي، دروازه دولت، شاه‌رضا، ويلا، چهار راه پهلوي، ميدان مجسمه (ميدان 24 اسفند) كه آخرين ايستگاه بود، و مسير برگشت از ميدان مجسمه، شاه‌رضا، كالج، حافظ، ميدان حسن آباد، توپخانه، شمس‌العماره و آخرين ايستگاه بازار مسجد شاه بود.
ابراهيم ستاره‌شناس ملقب به خليل‌خان در سال 1300 خورشيدي در شهر كاشان متولد شد. پس از اتمام تحصيلات در مدرسه آليانس كاشان وارد خدمت سربازي شد و بلافاصله به تهران اعزام گرديد. پس از يك هفته خدمت در پادگان عشرت‌آباد به‌خاطر بدرفتاري مافوق، پادگان را ترك و به كاشان مراجعت نمود.
پدرش آيوسف صاحب كارگاه قالي‌بافي در مركز كاشان و از چهره‌هاي شاخص در اين صنعت بود و نمي‌توانست ابراهيم را از ديد مامورين نظام‌وظيفه مخفي نگاه دارد، اجبارا وي را دوباره راهي تهران نمود تا نزد يكي از دوستانش كه تاجر بود به كار مشغول كند. ابراهيم بيش از 22 سال نداشت و پدرش كه در بستر بيماري قرار داشت دار فاني را وداع مي‌گويد و مسئوليت نگاهداري خانواده‌اش (مادر، پنج خواهر و برادرش) به وي واگذار مي‌شود. ابراهيم ستاره‌شناس در سال 1325 تصميم مي‌گيرد فعاليت شغلي خود را از دايره كارهاي سنتي ديگر يهوديان كه اكثرا به تجارت و خريد و فروش مشغول بودند تغيير دهد و شانس خود را با موقعيت‌هاي جديد شغلي ايجادشده بيازمايد.
با وام گرفتن و پس‌اندازي كه داشت توانست در سال 1946 يك اتوبوس شورلت آمريكايي، دست دوم مدل 1938 را به مبلغ 8000 تومان خريداري كند. رنگ اتوبوس در قسمت بالا سرمه‌اي و قسمت پايين بدنه و گلگيرها سفيد بود، نسبتا سالم و مرتب بود. گنجايش 25 نفر را داشت، با صندلي‌هاي چرمي و تزئين داخلي و چراغ‌هاي پرنور كه در شب زيبايي ويژه‌اي را در داخل اتوبوس ايجاد مي‌كرد.
راننده‌اي به نام اسماعيل مجيدي با روزی 20 تومان استخدام گرديد و يك شاگرد يا اصطلاحا، پاركابي به نام حسن شيره‌اي با دستمزد 5 تومان، نظافت اتوبوس را عهده‌دار شد، ضمن‌آنكه در هر ايستگاه موظف بود با صداي بلند مسير اتوبوس را به مسافران اعلام كند.
كرايه هر نفر يك ريال (يك قران) بود البته بچه‌هاي زير ده‌سال از دادن كرايه معاف بودند. ضمن‌آنكه جمع‌آوري كرايه مسافرين به يكي از خويشان مورد اطمينان واگذار شده بود. ساعت كار اتوبوس‌ها معمولا از ساعت 6 صبح آغاز مي‌شد و تا ساعت 9 الي 10 شب ادامه داشت.
درآمد هر اتوبوس حدود 250 تومان در روز بود، روزي 25 تومان هزينه بنزين، و تعميرات و ديگر مخارج روزانه، گاهي بالاي 100 تومان مي‌رسيد.
سال 1951 (1330 خورشيدي) پس از ازدواج ، خليل‌خان، اتوبوس ديگري مدل 1951 به ارزش يازده هزار تومان خريداري كرد (البته بدون پلاك شهري با پلاك بياباني) قيمت پلاك شهري بستگي به مسير خط داشت.
خط 8 و 9 كه از بهترين خطوط بودند، حدودا تا 200 تومان معامله مي‌شد. ديري نپاييد تني چند از ديگر همكيشان و آشنايان مانند شعبان لاويان، حق‌نظر اصفهاني و ديگران هم اقدام به خريد اتوبوس نمودند.
در سال 1959 ميلادي از طرف دولت، شركت واحد اتوبوسراني تاسيس گرديد. رياست آن را يك سرهنگ ارتشي به نام كريم‌خان زند عهده‌دار بود.
بلافاصله تمام صاحبان اتوبوس‌هاي پلاك شهري موظف شدند در قبال دريافت 10.000 تومان آن هم به طور سهام اتوبوس خود را به دولت واگذار نمايند، سپس اتوبوس‌هاي با نصب تابلو شركت واحد مشغول به‌كار شدند، ضمن آن كه مسافرين به‌جاي پرداخت يك ريال پول، موظف شدند از باجه‌هاي تعبيه شده در ايستگاه‌ها بليط اتوبوس بخرند. در سال 1960 دولت وقت تمام اتوبوس‌هاي قديمي را از رده خارج كرد و به شركت‌هاي بخش خصوصي كه در خارج از تهران مسافربري داشتند واگذار نمودند، در عوض اتوبوس‌هاي جديد بنز گازوئيلي مدل 1960 را جايگزين كردند.

 
   
 

 


سهام‌داران و كاركنان اتوبوس‌ها در صورت تمايل مي‌توانستند به استخدام شركت واحد در‌آيند. خليل‌خان براي مدت يك‌سال به عنوان كارپرداز در شركت واحد مشغول به كار شد، اما انگيزه پيشرفت در كار و براي خود كار كردن، وي را در مسير كارهاي سنتي (شغل آزاد) قرار داد و با خريدن مغازه‌اي در لاله‌زار به شغل لوكس‌فروشي (خرازي) پرداخت.
در حال حاضر ابراهيم خليل ستاره شناس در لوس‌آنجلس دوران بازنشستگي خود را طي مي‌كند و در هر فرصتي كه در بين جمع و آشنايان قرار مي‌گيرد، از خاطرات آن دوران تعريف مي‌كند و مدعي آن است كه يكي از عواملي كه در جهت كوچ دادن يهوديان از محله عودلاجان به شمال و اطراف تهران نقش مهمي ايفا نمود، وجود وسائل نقليه به ويژه اتوبوس‌هاي مسافربري خط 8 بودند.

 
   
 

 



ل
 

 مجموعه های سایت 7DORIM
تصاویر Visions
انطباق لحظه ها Calendar
تاریخ و فرهنگ  Culture
باع بهشت GanEden
درباره ما About Us
تماس با ما Contact Us
پاناروما ( سراسرنما) Panaroma

 

زیر مجموعه های
 تاریخ و فرهنگ
:
ARTICLE  مقالات
MOADIM  مناسبتها
PUBLICATIONS   کتب منتشر شده
LINKS  دیگر سایتها

Colloquial  گویشهای اصیل  
 

صفحه اول     صفحه مرجع  



در
FaceBook با 7Dorim

ارتباط برقرار کنید

        زیر مجموعه های بخش  تصاویر:

تاریخ سازان

تاریخ به روایت تصویر

 چهره های ماندگار

 مشاهیر یهود

نماینده های یهودیان در مجلس:
عزیزاله سیمانی
سید عبدالله بهبهانی
دکتر لقمان نهورایی
شموئل حییم
مراد اریّه
جمشید کشفی
دکتر موسی برال
لطف الله حی
یوسف کهن
خسرو ناقی
دکتر منوچهر نیکروز
دکتر کورس کیوانی
دكتر منوچهر الياسي
موريس معتمد
دکتر سيامك مره صدق


روسا ی انجمن کلیمیان :
حبیب الله القانیان
مهندس عزیز دانش راد
موسی آزادگان
دكتر منوچهر الياسي
هارون یشایایی
دکتر رحمت ا... رفيع
همایون سامیح

خیراندیشان و مسولین جامعه:
صیون ابراهیمی
صالح نیکو
حاج یشوعا یحزقل یادگار
آقایقوتیئل
نورالله گبائی
یوسف پیروزیان
اسحق کهن صدق
مسعود هارونیان
دکتر حشمت الله کرمانشاهچی
عبدالرحیم اعتصامی
جهانگیر بنایان
مهدی حریری طلوع
لقمان میکاییل
فرنگيس حسيديم
گاد نعيم
آقا جان شادی
استاد عزیز معمار
اسکندر میکاییل
ابراهیم موره
منوچهر کاشانیان
منصور پور اتحاد
منوچهر کوهن
 

شخصیتهای مذهبی:
ملا اورشرگا
حاخام یوسف حئیم اورشرگا
حاخام یدیدیا شوفط
حاخام اوریل داویدی
حاخام یوسف حئیم همدانی کهن
حاخام نتن الی
حاخام موسي زرگري
ملا مراد آقا لر
حاخام یونس حمامی لاله زار
یدیدیا آذر احیان
اسحق بعلنث
ملا یوسف دیلمانی
حاخام یعقوب نگاری
ربای الیاهو بن حئیم
رحمان دلرحیم
پروانه صراف
صیون حکاکیان
دیوید مختار

اساتید فرهنگی:
ابراهیم سعیدیان
فریبا صدیقیم
همایون ابراهیمی
دکتر منوچهر صیونیت
بقراط صفائی
الیاس اسحاقیان
شعبان شهری
امیر کهن
ناهید پیرنظر
اسحق فرهمند پور
جهانگیر صداقت فر
الهام یعقوبیان
فرشید دلشاد
منوچهر امیدوار
موسی میکاییل
شیرین دخت دقیقیان

اساتید هنری:
منوچهر طبری
سیما عمید
کوروش سلیمانی
سلیمان ساسون
امین امینی
ابراهیم تربتی
مژده روفه
ناصر نظـریان
منوچهر بی بی یان

گوناگون:
میرزا نورالله و میس نورالله
خیابان سیروس و خاطره آن
ماشالئه عکاس
پشت صحنه
منطقه دوازده
کوچه هفت کنیسا
اتوبوس خط 8
خانه ای در محله
بدل ناصرالدین شاه
راهیان هیمالیا
فرشتگان گمنام


یهودیان دیگر شهر ها:
تهران
شیراز
اصفهان
کرمان
کاشان
مشهد
رفسنجان
بوشهر
اردستان
یزد
کرمانشاه
سنندج
بروجرد
گلپایگان
ارومیه
همدان
بابُل

 

اماکن عمومی:
محله عودلاجان
بیمارستان دکتر سپیر
حمام کشوریه
سرای سالمندان یهود
مصاپزی
بهشتیه خاوران


زیارتگاه ها:
حبقوق نبي
دانیال نبی
استر و مردخای
محوطه ی پیربکران و یادبود ها
سارا بت آشر
ملا ماری
اورشرگا
موشه هلوی
گیلیارد-دماوند

کنیساها:
ابریشمی
یوسف آباد
باغ صبا
حییم
پسیان
دانیال - لهستانی ها
گرگان
عزرا یعقوب
دروازه دولت
اتفاق
سیدخندان
زرگریان
رفیع نیا
خراسانی ها
عبدالله زاده
راه دانش
پل چوبی
عزیز خان
اتحاد - ژاله
لویان
کهن
ملا حنینا
حکیم آشر
سرای سالمندان
هارامبام
کوروش
گیشا
نصرت
اورشرگا
فخرآباد
طرشت

میقوه ها:
ابریشمی
ابریشمی - مردانه
دروازه دولت
باغ صبا
یوسف آباد


سازمان های فرهنگی اجتماعی:
انجمن کلیمیان تهران
انجمن خراسانی ها
خانه جوانان یهود تهران
سازمان بانوان یهود ایران
سازمان بانوان هاتف
مرکز پژوهش و مطالعات

مدارس کلیمی:
آلیانس (اتحاد) -ژاله
گرگان گنج دانش
اتقاق
مدرسه نور صداقت
مراکز فرهنگی و مذهبی کلیمیان در جهان
سازمان پاراس
کنیسای پاراس

تصاویر خاطره انگیز:
عکسهای خاطره انگیز تهران
عکسهای خاطره انگیز شیراز
عکسهای خاطره انگیز  کاشان
عکسهای خاطره انگیز اصفهان
عکسهای خاطره انگیز مشهد
عکسهای خاطره انگیز همدان
عکسهای خاطره انگیز یزد
عکسهای خاطره انگیز خانوادگی

 

مجموعه تصاویر در حال گسترش می باشد.