گیلیارد-دماوند
 

زیارتگاه گیلیارد-دماوند

 
   
 

 

1

سال عکسبرداری:2007

 

با استناد بر كتب مقدس و سنت‌هاي شفاهي متداول در ميان يهوديان به‌ويژه وجود مقابر انبيا در گوشه و كنار ايران زمين همانند آرامگاه دانيال در شوش، استر مردخاي در همدان، سارا بت‌ آشر در اصفهان، حبقوق در تويسركان و بسياري ديگر از آثار تاريخي و فرهنگي كهن به جا مانده، نشان از قدمت سكونت يهوديان از بيش از 2700 سال در سرزمين ايران دارد.
يهوديان پس از ويراني معبد سليمان (بيت‌هميقداش اول) توسط بخت‌النصر فرمانرواي بابل به مناطق تحت سلطه خويش، در جنوب عراق و ايران فعلي به اسارت برده شدند.
پس از پيروزي كوروش و آزادي اسرا، يهويان مجاز شدند يا به زادگاه خويش اورشليم برگردند و يا بمانند و يا اينكه به هر جا كه مايل هستند كوچ نمايند.
اسباطي ترجيح دادند براي آبادي بيت‌هميقداش كه آن زمان در سيطره هخامنشيان قرار گرفته بود، بازگردند، اسباطي هم ماندگار شدند و اسباطي ديگر وارد پارس، ايران فعلي شدند.
بنابر شواهد موجود و بررسي‌هاي تاريخي، پيشينه حضور يهوديان به عنوان اولين ساكنان منطقه گيليارد واقع در دماوند، نيز به دوران اسارت و تبعيد (گالوت) اجباري آنان باز مي‌گردد و آن مقارن است با سال 3368 عبري.
قبرستان گيليارد يا گيلارد (جيلارد) در مجاورت جاده گيلاوند منتهي به دماوند بر روي ارتفاعات آن، تپه‌اي واقع در شمال غربي، روستاي گيلارد، به وسعت 137500 متر مربع، در موقعيت طول جغرافيايي 52 درجه و عرض جغرافيايي 35 درجه، در ارتفاع 1982 متري از سطح دريا قرار گرفته است.
از دوران گذشته، يهوديان براي ناميدن اين شهر از واژه گيلعاد استفاده مي‌بردند. البته گيلعاد نام شهري است در شمال اسرائيل. به روايتي اولين مهاجرين يهودي به اين منطقه (دماوند) از اهالي گيلعاد بوده‌اند.
گیلعاد
واژه گیلعاد در فرهنگ عبری به معنای ستون جاویدان یا ستون یادبود در نظر گرفته شده است.
همچنین نام سرزمینی است در بخش شرقی ایسرائیل که در حال حاضر بخشی از آن جزو خاک اُردن محسوب می شود. این شهر در شرق رودخانه اُردن قرار دارد و از دریاچه تبریه در شمال تا بحرالمیت تا مرکز گسترش یافته و بخشی از توابع اربید، دومین شهر بزرگ اُردن (بعد از عمان) را تشکیل می دهد. ضمن آنکه این منطقه کاملاً کشاورزی به شمار می رود.
گیلعاد در جنوب دامنه کوه گیلعاد قرار گرفته و اعراب واژه جیلعاد را بکار می برند، که به معنای سخره سخت و محکم در نظر گرفته شده است، که یقیناً می تواند نشانگر ماهیت کوهستابی بودن این منطقه باشد.
در کتاب مقدس توراه درباره شخص گیلعاد (نسل چهارم حضرت یوسف) و قبیله گیلعادی در چندین آیه اشاره شده است.
سفر بمیدبار، پاراشای مسعی فصل سی و سوم
سران پدری قبیله فرزندان گیلعاد، پسر ماخیر، پسر منشه از قبیله های فرزندان یوسف و روسای آنان یعنی سران فرزندان ایسرائیل به حضور موسی مشرف شده صحبت کردند.
سفر بمیدبار، پاراشای پتیحاس فصل بیست و ششم
پسران منشه از ماخیر قبیله ماخیری و ماخیر گیلعاد را بدنیا آورد. از گیلعاد قبیله گیلعادی.
قبرستان گيليارد متشكل از دو بخش قديمي و نسبتا جديد مي‌باشد، بخش قديمي در جنوب شرقي و در امتداد آن بخش جديد در شمال قرار گرفته است.
قديمي‌ترين سنگ قبر در بخش جديد متعلق است به تاريخ 1304 خورشيدي. كليه قبوراهاي موجود، با جهت شرقي‌غربي، اغلب سنگ‌هاي موجود يكپارچه در اشكال هندسي مكعب، مكعب‌مسطتيل و برخي در اثر فرسايش به مرور شكل هندس خود را از دست داده‌اند و به صورت نيمه استوانه درآمده‌اند و عموما از جنس گرافيت مي‌باشد. بيشترين سنگ‌ها از يك قطعه افقي و برخي از دو قطعه عمود بر هم مي‌باشند.
بر روي اكثر سنگ قبرها، در حاشيه بالا عبارتي به خط عبري و در پايين آن تصاوير از هفت شاخه منورا و يا ستاره ماغن‌داويد نقش بسته است، نام و نام پدر همراه با شهرت متوفي و زمان فوت او به خط عبري و فارسي حك شده است. برخي از سنگ‌ها با نقوش گل در حاشيه نوشته‌ها تزئين شده و بحضي فاقد هر نوع تزئيني مي‌باشد.
ابعاد سنگ‌ها حداكثر به طول 2 متر تا 75 سانتيمتر متغير بوده است.
يقينا كثرت قبور موجود در گورستان گيلارد نشان از آن دارد كه در اين منطقه شهروندان يهودي از گذشته‌هاي دور سكونت داشته و حتي جمعيت كثير و قابل‌ملاحظه‌اي را تشكيل داده بودند.
بدون نرديد با وابستگي هاي فرهنگي و تاريخي خويش، در اين منطقه نقش موثري را در ارتقاء يك تمدن بهينه ايفا نموده‌اند. اما امروز تعداد بسيار قليلي از يهوديان در دماوند سكنا دارند و يا در رفت و آمد هستند، تا چندي پيش هرزگاهي بنابر وصيت شخص متوفي، جسدش از تهران به گيليارد منتقل مي‌شد و در اين گورستان به خاك سپرده مي‌شد. آنچه كه مشخص است گورستان گيليارد در حال حاضر وضعيت مناسبي ندارد.
به جهت ممنوعيت استفاده از گورستان، بلااستفاده بودن، نيز عدم رسيدگي و فزوني يافتن ناهنجاري‌ها به شكل يك گورستان قديمي و متروكه درآمده.
سنگ‌قبرها شكسته و پراكنده شده‌اند، در بخش جنوب شرقي و شرق گورستان گيليارد محل انباشت زباله، خاك و خاشاك و نخاله‌هاي ساختماني مي‌باشد، نيز زمين‌هاي كشاورزي اطراف به مرور خريداري مي‌شوند و با ايجاد ساختمان ها، اين منطقه در آينده نه چندان دور به شبكه شهري مي پيوندد. در نظر است براي حفاظ از اين ميراث تاريخي، ديواري بر دور گورستان گيليارد كشيده شود.

 

 
   
 

 

2

تصویر ماهواره ای از قبرستان گیلیارد

 

 
   
 

 

3

در وسط این گورستان هنوز بقایای چهار ستون یک مقبره مسقف باقی است که شکل گهواره دارد اما نام و هویت آن شخص که زیر سقف این مقبره به خاک سپرده شده معلوم نیست.
آخرین یهودی که دراین گورستان به خاک سپرده شده تاریخ سنگ قبرش 1378 خورشیدی است.

 

 
   
 

 

4

 

 

 
   
 

 

5

 

 

 
   
 

 

6

 

 

 
   
 

 

7

 نخستین روایت تاریخی از حضور قوم یهود در عرصه جغرافیایی ایران زمین به سال‌های 741 تا 749 یا 732 پیش از میلاد باز می‌گردد که بروایتی حدود 60.000 اسیر از قوم بنی‌اسرائیل که در حمله پادشاه آشور به اسارت درآمده بودند به گیلعاد (جلعاد) دماوند کوچانده شدند.
شواهد باستان‌شناختی که در گیلیارد دماوند به چشم می‌خورد و گورستان قدیمی آن تاییدی مجدد بر تاریخ حضور قوم یهود در ایران پیش از شکل‌گیری نخستین امپراطوری جهانی، امپراطوری هخامنشی است.

 

 
   
 
بسیاری از سنگ قبرهای این گورستان شکسته یا از جا کنده و پراکنده شده اند ، یقینا برخی از آنها به غارت رفته اند تا به خارج کشورمنتقل شوند تا از فروش آن بعنوان یک اثر تاریخی برای آدم های طعماع سودی حاصل شود.

 

8

 

 
   
 

 

9

 

 

 
   
 

 

10

براساس کتاب اصل و نسب و دین‌های ایرانیان باستان ، پس از تقریباً دویست سال از اسارت یهودیان توسط پادشاهان آشور و بابِل، کوروش کبیر اعلامیه آزادی یهودیان را صادر کرد و به آنها همه گونه مساعدت سیاسی و مالی نمود و آنان را برای آبادانی اورشلیم و بیت‌المقدس به سرزمین مقدس فرستاد. عده‌ای از یهودیان ایران، اصلاً از آن اعلامیه آگاهی حاصل نکردند و برخی هم که مطلع شدند به واسطه ریشه‌ای که در این آب و خاک دوانده و صاحب آب و گِل و احشام شده بودند از ایران بیرون نرفتند و بعدها به تدریج به نواحی دیگر ایران رفته و در آن شهرها ساکن شدند. اکنون دهکده بزرگی در نزدیکی دماوند واقع است که گیلیارد نام دارد و تپه‌های آن، قبرستان دو هزار و پانصد ساله‌ی یهودیان است.

 

 
   
 

 

11

 

 

 
   
 

 

12

حتي امروز يهوديان تهران هم علاقمندند كه پس از مرگ نيز قبرشان محفوظ و دستنخورده بماند و وصيت ميكنند كه جنازه شان را به تپه هاي گيليارد منتقل كنند و در آن جا به خاك بسپارند تا از دستبرد دگرگوني روزگار محفوظ و بركنار بمانند .
 

 

 
   
 

 

13

 

 

 
   
 

 

14

 

 

 
   
 

 

15

 

 

 
   
 

 

16

 

 

 
   
 

 

17

 

 

 
   
 

 

18

 

 

 
   
 

 

19

 

 

 
   
 
 - گویا تا هشتاد سال پیش حداقل 500 شهروند یهودی در منطقه گیلیارد زندگی می کرده اند ، آنها چهار کنیسا و یک حمام عمومی (اختصاصی) داشته اند. نیز همچنین تا قبل از انقلاب باغ های گیلیارد (واقع در شهر دماوند) یلاق و تفریگاه بسیاری از کلیمیان تهرانی بود .

 

20

 

 

 
   
 
شکل اکثر سنگ قبرها مکعب و یا مستطیل می باشند ، برخی از سنگ ها در طی زمان سائیده شده اند و کناره های آن بصورت منحنی در آمده اند . روی اکثر سنگ قبرها که در میان آنها سنگ قبرهائی با قدمت 800 ساله یافت می شود، عباراتی به خط عبری نوشته شده و حجاری هائی دارند از قبیل  شمعدان مقدس یهودیان با هفت شاخه (منورا) و یا ستاره داود (ماغن داوید) . در بعضی از حجاری های روی سنگ قبرها تصاویر ابزار آلاتی حک شده که نشانگر شغل آن مرحوم در هنگام حیات بوده ، مانند تصویر یک قیچی ، یک ساطور ، یک چاقوی قصابی و.....

 

21

 

 

 
   
 

 

22

سال عکسبرداری:2007

 

 
   
 

 

23

سال عکسبرداری:2007

 

 
   
 

 

24

سال عکسبرداری:2007

 

 
   
 

 

25

سال عکسبرداری:2007

 

 
   
 

 

26

سال عکسبرداری:2007

 

 

ل
 

 مجموعه های سایت 7DORIM
تصاویر Visions
انطباق لحظه ها Calendar
تاریخ و فرهنگ  Culture
باع بهشت GanEden
درباره ما About Us
تماس با ما Contact Us
پاناروما ( سراسرنما) Panaroma

 

زیر مجموعه های
 تاریخ و فرهنگ
:
ARTICLE  مقالات
MOADIM  مناسبتها
PUBLICATIONS   کتب منتشر شده
LINKS  دیگر سایتها

Colloquial  گویشهای اصیل  
 

صفحه اول     صفحه مرجع  



در
FaceBook با 7Dorim

ارتباط برقرار کنید

        زیر مجموعه های بخش  تصاویر:

تاریخ سازان

تاریخ به روایت تصویر

 چهره های ماندگار

 مشاهیر یهود

نماینده های یهودیان در مجلس:
عزیزاله سیمانی
سید عبدالله بهبهانی
دکتر لقمان نهورایی
شموئل حییم
مراد اریّه
جمشید کشفی
دکتر موسی برال
لطف الله حی
یوسف کهن
خسرو ناقی
دکتر منوچهر نیکروز
دکتر کورس کیوانی
دكتر منوچهر الياسي
موريس معتمد
دکتر سيامك مره صدق


روسا ی انجمن کلیمیان :
حبیب الله القانیان
موسی آزادگان
مهندس عزیز دانش راد
دكتر منوچهر الياسي
هارون یشایایی
دکتر رحمت ا... رفيع
همایون سامیح

خیراندیشان و مسولین جامعه:
حاج یشوعا یحزقل یادگار
آقایقوتیئل
نورالله گبائی
یوسف پیروزیان
اسحق کهن صدق
مسعود هارونیان
دکتر حشمت الله کرمانشاهچی
عبدالرحیم اعتصامی
جهانگیر بنایان
مهدی حریری طلوع
لقمان میکاییل
فرنگيس حسيديم
گاد نعيم
آقا جان شادی
استاد عزیز معمار
اسکندر میکاییل
ابراهیم موره
منوچهر کاشانیان
منصور پور اتحاد
منوچهر کوهن
 

شخصیتهای مذهبی:
ملا اورشرگا
حاخام یوسف حئیم اورشرگا
حاخام یدیدیا شوفط
حاخام اوریل داویدی
حاخام یوسف حئیم همدانی کهن
حاخام نتن الی
حاخام موسي زرگري
ملا مراد آقا لر
حاخام یونس حمامی لاله زار
یدیدیا آذر احیان
اسحق بعلنث
ملا یوسف دیلمانی
حاخام یعقوب نگاری
ربای الیاهو بن حئیم
رحمان دلرحیم
پروانه صراف

اساتید فرهنگی:
ابراهیم سعیدیان
فریبا صدیقیم
همایون ابراهیمی
دکتر منوچهر صیونیت
بقراط صفائی
الیاس اسحاقیان
شعبان شهری
امیر کهن
ناهید پیرنظر
اسحق فرهمند پور
جهانگیر صداقت فر
الهام یعقوبیان
فرشید دلشاد
منوچهر امیدوار
موسی میکاییل
شیرین دخت دقیقیان

اساتید هنری:
منوچهر طبری
سیما عمید
کوروش سلیمانی
سلیمان ساسون
امین امینی
ابراهیم تربتی
مژده روفه
ناصر نظـریان
منوچهر بی بی یان

گوناگون:
ماشالئه عکاس
پشت صحنه
منطقه دوازده
کوچه هفت کنیسا
اتوبوس خط 8
خانه ای در محله
بدل ناصرالدین شاه
راهیان هیمالیا
فرشتگان گمنام


یهودیان دیگر شهر ها:
تهران
شیراز
اصفهان
کرمان
کاشان
مشهد
رفسنجان
بوشهر
اردستان
یزد
کرمانشاه
سنندج
بروجرد
گلپایگان
ارومیه
همدان
بابُل

 

اماکن عمومی:
محله عودلاجان
بیمارستان دکتر سپیر
حمام کشوریه
سرای سالمندان یهود
مصاپزی
بهشتیه خاوران


زیارتگاه ها:
حبقوق نبي
دانیال نبی
استر و مردخای
محوطه ی پیربکران و یادبود ها
سارا بت آشر
ملا ماری
اورشرگا
موشه هلوی
گیلیارد-دماوند

کنیساها:
ابریشمی
یوسف آباد
باغ صبا
حییم
پسیان
دانیال - لهستانی ها
گرگان
عزرا یعقوب
دروازه دولت
اتفاق
سیدخندان
زرگریان
رفیع نیا
خراسانی ها
عبدالله زاده
راه دانش
پل چوبی
عزیز خان
اتحاد - ژاله
لویان
کهن
ملا حنینا
حکیم آشر
سرای سالمندان
هارامبام
کوروش
گیشا
نصرت
اورشرگا
فخرآباد
طرشت

میقوه ها:
ابریشمی
ابریشمی - مردانه
دروازه دولت
باغ صبا
یوسف آباد


سازمان های فرهنگی اجتماعی:
انجمن کلیمیان تهران
انجمن خراسانی ها
خانه جوانان یهود تهران
سازمان بانوان یهود ایران
سازمان بانوان هاتف
مرکز پژوهش و مطالعات

مدارس کلیمی:
آلیانس (اتحاد) -ژاله
گرگان گنج دانش
اتقاق
مدرسه نور صداقت
مراکز فرهنگی و مذهبی کلیمیان در جهان
سازمان پاراس
کنیسای پاراس

تصاویر خاطره انگیز:
عکسهای خاطره انگیز تهران
عکسهای خاطره انگیز شیراز
عکسهای خاطره انگیز  کاشان
عکسهای خاطره انگیز اصفهان
عکسهای خاطره انگیز مشهد
عکسهای خاطره انگیز همدان
عکسهای خاطره انگیز یزد
عکسهای خاطره انگیز خانوادگی

 

مجموعه تصاویر در حال گسترش می باشد.